Depresja u mężczyzn często nie wygląda tak, jak wiele osób ją sobie wyobraża. Zamiast wyraźnego smutku i płaczu częściej pojawiają się złość, drażliwość, wybuchy gniewu, wycofanie, nadużywanie alkoholu albo ucieczka w pracę i ciągłą aktywność. To właśnie dlatego depresja u mężczyzn bywa później rozpoznawana i częściej pozostaje „ukryta” pod hasłem stresu, przemęczenia albo złego charakteru.
Jeśli zastanawiasz się, czy to, co przeżywasz (albo co obserwujesz u bliskiego mężczyzny), to tylko stres, czy już coś poważniejszego, warto zgłębić temat i dowiedzieć się, jak wygląda depresja u mężczyzn, jakie są jej nietypowe objawy i dlaczego tak trudno ją zauważyć.
Różnice w manifestacji depresji u kobiet i mężczyzn
Klasyczny obraz depresji obejmuje obniżony nastrój, utratę zainteresowań, spadek energii, problemy ze snem i poczucie beznadziei. U kobiet takie objawy zwykle rozpoznawane są szybciej, bo częściej pojawia się mówienie o smutku, płaczliwość i szukanie wsparcia w rozmowie. Nie tego od urodzenia uczeni są mężczyźni, którym nie wypada płakać i okazywać uczuć, bo uznawane to jest za słabość. Dlatego depresja u mężczyzn nierzadko przyjmuje zupełnie inną, trudną do wykrycia postać. Stają się oni drażliwi, spięci, impulsywni i skłonni do ryzykownych zachowań. Do tego nierzadko uciekają w pracoholizm, przelotne romanse i przygodny seks, albo w nałogi w postaci alkoholu czy substancji psychoaktywnych.
Jeśli tak właśnie się zachowujesz, możesz nieświadomie zrzucać to na przemęczenie, trudniejszy okres w pracy, czy na niekompetencję lub denerwujące zachowanie innych ludzi. Potwierdzeniem tego rodzaju myślenia mogą być dolegliwości fizyczne w postaci bólu głowy, napięcia mięśni, problemów trawiennych, kłopotów ze snem, przewlekłego zmęczenia czy spadku libido.
Depresja u mężczyzn – mechanizmy obronne
Gdy nie umiesz lub nie chcesz przyznać się do tego, co naprawdę czujesz, albo że nie radzisz sobie z problemami, znajdziesz sposób, by nikt nie zorientował się, co tak naprawdę przeżywasz i z czym zmagasz się każdego dnia. Do najczęstszych mechanizmów obronnych, które mogą ci w tym pomóc, należy między innymi:
- ucieczka w pracę,
- nadużywanie alkoholu,
- seks bez zobowiązań,
- gry i hazard,
- ciągła aktywność,
- racjonalizacja i zaprzeczanie,
- zrzucanie winy na stres.
Innym mechanizmem obronnym jest przekonywanie siebie, że po dłuższym urlopie na pewno wszystko wróci do normy albo, że inni mają gorzej. Wszystko po to, by nie zostało już miejsca na kontakt z emocjami.
>Niestety, im dłużej stosujesz tego rodzaju wyparcie, tym większe ryzyko, że twoja depresja przejdzie w poważniejszą postać i zacznie szkodzić także twojej rodzinie, pracy i bezpieczeństwu.
Wpływ stereotypów męskości na proces leczenia
Jeśli wrażliwość jest w twoim odczuciu oznaką słabości to znak, że wciąż jesteś pod silnym wpływem stereotypów męskości. Możesz być przekonany, że musisz być silny, samodzielny i sam ze wszystkim sobie radzić. A już na pewno nie powinieneś użalać się nad sobą, gdy emocje biorą górę. Zwłaszcza te trudne, nacechowane poczuciem beznadziei, słabości, rezygnacji, czy wypalenia. Możesz też lekceważyć objawy albo ukrywać je przed najbliższymi, by ich nie martwić lub ze wstydu liczyć, że z czasem same ustąpią.
Taki wzorzec sprawia, że proszenie o pomoc jest odbierane jak porażka, a nie jak rozsądna reakcja na problem zdrowotny, jakim jest depresja u mężczyzn.
Jeśli od pewnego czasu czujesz, że życie coraz bardziej zaczyna cię przytłaczać, a ty nie masz w sobie wystarczająco dużo siły, aby się z tym uporać, nie bój się prosić o pomoc. To może być jedna wizyta, która stanie się początkiem twojego powrotu do życiowej równowagi. Umów się na konsultację i dowiedz się, jak możemy ci pomóc.
A przecież leczenie choroby nie odbiera nikomu męskości. Korzystanie z pomocy medycznej nie jest też oznaką słabości czy życiowej niezaradności. To jednak wymaga uznania, że nie ma niczego złego w korzystaniu z pomocy psychologicznej lub psychiatrycznej. Niestety, pomimo postępu i zmian w sposobie postrzegania tej formy pomocy medycznej, wciąż są osoby, które uważają, że tylko „wariaci” z niej korzystają. A skoro tak, to tym bardziej nie przyznasz się, że masz jakiekolwiek problemy natury psychicznej.
Kiedy twoje zachowanie to już depresja, a nie tylko stres?
Jeśli czujesz, że coś jest nie tak, gdy chodzi o twoje emocje, zachowanie, reakcje i relacje z innymi, zwróć uwagę na charakterystyczne objawy. Na depresję wskazywać może:
- częstsza drażliwość i wybuchy gniewu,
- nadmierna praca i unikanie myśli o problemach emocjonalnych,
- poczucie pustki lub braku sensu,
- częstsze sięganie po alkohol/używki,
- trudności z efektywnym odpoczynkiem,
- izolacja od bliskich,
- utrata zainteresowań,
- niepokój i napięcie,
- problemy seksualne,
- zaburzenia snu,
- spadek energii i koncentracji,
- myśli o beznadziei i braku sensu obecnego życia.
Choć powyższa lista nie zastąpi diagnozy, to pomoże ci wstępnie ocenić swoją sytuację. Pokaże też, kiedy warto potraktować problem poważniej i poprosić o pomoc.
Rola wsparcia bliskich w procesie zdrowienia
Ze względu na to, iż dla wielu mężczyzn rozmowa o emocjach to coś trudnego i nienaturalnego, pomoc w przypadku dostrzeżenia objawów wskazujących na depresję wymaga delikatności i zrozumienia.
Dlatego próba zmotywowania go do otrząśnięcia się i zachęty do wzięcia się w garść, nie zadziałają. Mogą wręcz sprawić, że zamknie się on jeszcze bardziej w sobie, bo wie, że nie jest w stanie zrobić tego, o co go prosisz.
Przeczytaj także:
Męska psychika i zdrowie psychiczne
Męska psychika coraz częściej staje się tematem rozmów, choć wielu mężczyzn wciąż unika terapii z powodu wstydu i presji bycia silnym
Jeśli naprawdę chcesz pomóc bliskiemu mężczyźnie i wesprzeć go w procesie zdrowienia:
- oferuj swoją pełną zrozumienia obecność,
- proponuj rozmowę o tym, co przeżywa,
- nie naciskaj na przyspieszenie efektów terapii albo decyzję o jej rozpoczęciu,
- nazywaj to, co widzisz, zamiast oceniać,
- mów o swoich uczuciach,
- odciążaj go w codziennych obowiązkach,
- zwracaj uwagę na sygnały alarmowe, które mogą świadczyć o chęci wyrządzenia sobie krzywdy przez chorego,
- przypominaj o możliwości skorzystania z pomocy psychologa lub psychiatry.
Ważne, by jako partnerka lub partner, żona, czy bliska osoba stworzyć przestrzeń i warunki, w których mężczyźnie z depresją łatwiej będzie prosić o pomoc bez uznawania tego za oznakę słabości.
Depresja u mężczyzn często nie wygląda jak depresja. Może ukrywać się pod maską gniewu, nadaktywności albo obojętności. To sprawia, że choć jest trudniejsza do rozpoznania, to pozostaje wciąż bardzo realna i wymagająca pomocy.
Jeśli zauważasz u siebie objawy, które odbiegają od twojej dotychczasowej normy, nie ignoruj ich. To nie musi być stres, nadmiar pracy, gorsze dni w związku, czy nawarstwienie się innych problemów. Zawsze w takiej sytuacji znajdź czas, by dokładniej przyjrzeć się temu, co przeżywasz. Pomyśleć, czy nie jest to sygnał, że potrzebujesz wsparcia.
Źródła:
- pmc.ncbi.nlm.nih.gov
- www.mayoclinic.org/diseases-conditions/depression/in-depth/male-depression/art-20046216
- charaktery.eu/artykul/jak-okazac-milosc-osobie-z-depresja
FAQ
Najczęściej to drażliwość, wybuchy złości, nadmierna praca, unikanie bliskości, sięganie po używki oraz zachowania ryzykowne. Objawy depresji u mężczyzn rzadziej obejmują jawny smutek, a częściej napięcie i frustrację.
Rozmawiaj spokojnie, nie oceniaj, zachęcaj do konsultacji i pomagaj w codziennych obowiązkach. Najważniejsze jest okazywanie zrozumienia i unikanie presji, która może nasilać wstyd i wycofanie.

