Sukces oznacza zmiany w dotychczasowym życiu. Porażka również, choć towarzyszące jej emocje bywają inne. Oba stany wymagają kolejnych decyzji, dokonywania nowych wyborów i brania odpowiedzialności za znane i nowe zadania. Dlatego w sytuacji, gdy w decydującym momencie dzielącym cię od awansu wycofujesz się albo sabotujesz wyznaczone cele, przyczyną wcale nie musi być lęk przed porażką. Niekiedy to bardziej obawa przed tym, co nastąpi po sukcesie bywa kluczowym czynnikiem, któremu warto dokładniej się przyjrzeć.

Czego możesz się obawiać bardziej niż samej porażki?

Porażka ma praktyczne konsekwencje. Możesz nie dostać pracy, klient może odrzucić propozycję, a projekt może nie przynieść oczekiwanego wyniku. To jednak nie tylko konkretne sytuacje. W twoim odczuciu mogą mówić też coś o tobie jako o osobie. Dlatego możesz długo przygotowywać się do rozmowy, ale nie zgłosić na nią, żeby nie usłyszeć oceny swoich umiejętności. Przewidując wstyd lub zakłopotanie zamiast słów uznania i docenienia posiadanych kompetencji, wybierzesz bezpieczniejsze rozwiązanie. To jednak pozbawi cię celu, do którego z takim zaangażowaniem dążyłeś.

Tego typu reakcje nie biorą się znikąd. Mogą mieć swoje źródło zarówno w wychowaniu, jak i w systemie oceniania w szkole. Możliwe, że wymagania rodziców, dla których wszystko, co robiłeś poniżej ustawionej poprzeczki wymagań spotykały się z ich krytyką, również w dorosłym życiu uruchamiają w tobie podobne jak wtedy reakcje na samą myśl o tym, że to, co robisz, nie jest wystarczająco dobre.
>Szkoła również, choć powinna pomóc w rozwijaniu ciekawości i kreatywności, zamiast tego mogła doceniać bezbłędność i odpowiedzi zgodnie z kluczem dołączonym do programu nauczania.

Psycholog Bydgoszcz

Wsparcie psychologiczne nie zawsze oznacza konieczność korzystania z psychoterapii. Czasem wystarczy rozmowa z osobą, która pomoże spojrzeć na problem z innej strony i dostrzec to, co wcześniej było niewidoczne. Jeśli czujesz lęk przed porażką lub sukcesem – umów się na konsultację w naszym gabinecie, by odkryć prawdziwą przyczynę sabotujących działań.

Kiedy dążenie do dobrego wyniku zatrzymuje działanie?

Dobry nie musi oznaczać doskonały. A jednak to właśnie dążenie do osiągania perfekcyjnych wyników może okazać się jednym z najtrudniejszych progów, które dzielą cię od sukcesu. Lęk przed wytknięciem błędu zatrzymuje cię wówczas w niekończącym się procesie poprawiania, udoskonalania i sprawdzania.
Z drugiej strony lęk przed porażką może przybrać formę unikania działania. W takim przypadku na każdym etapie znajdujesz powody, które będą tłumaczyć twój brak zaangażowania w projekt i nieterminowość w realizacji zleconych zadań. Szukasz przeszkód i utrudnień na drodze do sukcesu, bo to pozwala ci choć na chwilę odwlec dyskomfort i osłabić lęk przed porażką.

Możesz się też obawiać zmian, które cię czekają, ilości obowiązków, większej odpowiedzialności czy wpływu, jaki awans będzie miał na twoje codzienne życie osobiste. To zaś oznacza, że więcej czasu spędzać będziesz w pracy, zamiast, jak dotychczas z rodziną. Tym bardziej więc możesz sabotować efekty swojej pracy, co nie znaczy, że zawsze robisz to celowo.
Tymczasem z samego faktu, że zwlekasz, nie da się jednoznacznie ustalić twojej prawdziwej motywacji. Dlatego warto dokładnie przyjrzeć się motywom, jakie stoją za tego typu działaniami lub brakiem tych, które są kluczowe w osiąganiu sukcesu.

Przeczytaj także:

Poczucie niższości – dlaczego wciąż czujesz się gorszy

Gdy masz niskie poczucie wartości – budowanie go nie oznacza zmiany siebie. Sprawdź, co już dziś możesz zrobić, by inaczej na siebie spojrzeć.

Jak zrobić krok mimo obaw?

Nie musisz czekać, aż napięcie całkowicie minie. Zamiast tego możesz zacząć od kilku pytań i niewielkiego działania:

• Nazwij obawę możliwie dokładnie
  Czego spodziewasz się po wysłaniu zgłoszenia lub pokazaniu pracy? Odmowy, krytyki, nowych obowiązków?
• Oddziel wynik od oceny siebie
  Odmowa może mówić o dopasowaniu do konkretnej roli. Sama w sobie nie rozstrzyga o twojej wartości ani wszystkich umiejętnościach.
• Wybierz najmniejszy wykonalny krok
  Zamiast planować całą zmianę zawodową, ustal, kiedy wyślesz jedno gotowe zgłoszenie.
• Określ, co znaczy „wystarczająco dobrze”
  Na przykład: dokument jest kompletny, zrozumiały i został raz sprawdzony. To pozwoli ci zakończyć poprawianie.
• Po działaniu porównaj przewidywania z tym, co się wydarzyło
  Nawet jeśli wynik nie będzie taki, na jaki liczysz, dowiesz się więcej niż podczas kolejnego tygodnia rozważania możliwych scenariuszy.

Ta lista może pomóc ci przyjrzeć się własnemu sposobowi działania. Jeśli jednak napięcie jest silne i mimo prób wciąż wycofujesz się z ważnych dla siebie spraw, nie musisz rozwiązywać tego wyłącznie sam.

Kiedy rozmowa ze specjalistą może pomóc?

Powodem do konsultacji może być powtarzający się schemat, przez który rezygnujesz z możliwości zawodowych, unikasz kontaktów lub poświęcasz coraz więcej czasu na przygotowania bez przechodzenia do działania. Rozmowa z psychologiem może pomóc ustalić, jakich sytuacji unikasz i co dzieje się tuż przed podjęciem decyzji.

Jeśli trudność wymaga dłuższej pracy, psychoterapia może obejmować między innymi przyglądanie się przekonaniom dotyczącym błędów i oceny oraz stopniowe zmienianie utrwalonych sposobów reagowania. Gdy lęk jest nasilony albo towarzyszą mu inne objawy wpływające na codzienne funkcjonowanie, potrzebna może być również konsultacja psychiatryczna. Dobór pomocy zależy od szerszej oceny sytuacji, a nie od samego faktu, że trudno ci wysłać zgłoszenie czy podjąć ważną decyzję.

Źródła:

1. Perfectionism, fear of failure, and affective responses to success and failure: the central role of fear of experiencing shame and embarrassment. 
2. Self-handicapping status, claimed self-handicaps and reduced practice effort following success and failure feedback. www.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11307707/
3. Zwierciadło. Psychologia. Paraliżuje cię lęk przed porażką? Może tak naprawdę boisz się sukcesu. Marta Waszkiewicz www.zwierciadlo.pl/psychologia/545674,1,paralizuje-cie-strach-przed-porazka-moze-tak-naprawde-boisz-sie-sukcesu.read

FAQ