Nawyki bardzo pomagają nam w codziennym życiu. W końcu im mniej myślisz o tym, czy chcesz angażować się w rutynowe działania, tym lepiej. Nie tracisz tym samym czasu i energii, na umysłowe dywagacje i rozważanie wszystkich za i przeciw. Co jednak, jeśli w twoim życiu są nawyki, które zupełnie ci nie służą, a wręcz utrudniają funkcjonowanie?
Niekorzystne nawyki psychiczne, bo o nich mowa, to automatycznie generowane procesy myślowe, które zjawiają się w twojej głowie jako reakcja na określone sytuacje lub wyobrażenia.
Nawyki. Czy wyobrażasz sobie swoje życie bez nich?
Jak trudno wyrobić w sobie nowy nawyk wie każdy, kto choć raz w życiu tego próbował. Z drugiej strony trudno wyobrazić sobie codzienne życie bez nawykowych działań. Myjąc rano zęby, goląc się, sprawdzając przed wyjściem, czy wyłączyłeś gaz i światło to działania, przed którymi nie zastanawiasz się, czy je wykonać. Podobnie w sytuacji, gdy udało ci się wyrobić nawyk porannego biegania niezależnie od pogody na zewnątrz lub 15 minutowej medytacji przez pójściem spać. Z obu tych czynności czerpiesz ogromne korzyści i to one w głównej mierze pomogły ci pokonać zniechęcenie i spadek motywacji w fazie formowania nowego nawyku.
Czy w sytuacji, gdy chcesz pozbyć się nawyku, który ci nie służy jest podobnie? Nowy tworzysz przez codzienne powtarzanie, ale czy w podobny sposób pozbędziesz się starego?
Niekorzystne nawyki psychiczne
Nawyki psychiczne lub umysłowe to pewien typ wzorców myślowych, które pojawiają się mimowolnie. Nie są związane z żadną chorobą psychiczną i możesz ich doświadczać nie tylko, gdy znajdziesz się w określonej sytuacji, ale również wtedy, gdy o niej pomyślisz. Dlatego nie wystarczy, że unikać będziesz wybranych miejsc, czy osób, które mogą nawyki psychiczne aktywować.
Do nawyków takich należą między innymi:
- samokrytyczne myślenie,
- zamartwianie się,
- skupianie na negatywnej stronie każdego zdarzenia,
- podejrzewanie innych o złe myślenie o tobie.

Po czym poznać niekorzystne nawyki psychiczne?
Są pewne elementy wspólne, które pomagają zidentyfikować dany nawyk. Przyjrzyj się swojemu codziennemu sposobowi myślenia oraz reagowania i sprawdź, czy nie ma tam nawyków, które niekorzystnie wpływają na twoje życie.
Niekorzystne nawyki psychiczne to coś, co:
- myślisz:
- często,
- automatycznie,
- bez zastanowienia,
- nieświadomie,
- od dawna,
- zanim zdasz sobie z tego sprawę,
- bez konieczności pamiętania o tym,
- powoduje, że dziwnie się czujesz, jeśli w dany sposób nie pomyślisz,
- należy już do twojej rutyny codziennej, cotygodniowej czy comiesięcznej,
- bez wysiłku z twojej strony trudne jest, by tego nie robić.
Jak się uwolnić od niekorzystnych nawyków psychicznych?
Trudno powiedzieć, czy pozbycie się starego nawyku jest trudniejsze od wyrobienia nowego, ale z pewnością kosztuje to sporo świadomej pracy. Może być jej tym więcej, im dłużej ów nawyk gości w twoim życiu. Niemniej jednak, działając konsekwentnie, możesz pozbyć się niechcianych, automatycznie pojawiających się myśli i warto to zrobić jak najszybciej. Jak?
Stopniowo zmniejszaj ilość przez zamianę
Konieczna jest do tego świadomość myślenia w określony sposób. Kiedy w najbliższym czasie pojawi się niekorzystna nawykowa myśl, zauważ ją i nadaj jej numer jeden. Gdy pojawi się ona po raz czwarty, zastąp ją czymś przeciwnym, pozytywnym lub neutralnym, po czym zajmij się czymś innym. Jeśli masz skłonność do ciągłego krytykowania siebie, każdą czwartą samokrytykę zastąp zwróceniem uwagi na coś pozytywnego. Nawet jeśli miałoby to być coś drobnego, co zwykle niknie w morzu negatywów, to dostrzeż to i doceń. Może to być rodzaj komplementu lub pochwały.
Praktykuj to przez kilka dni, po czym zacznij tak robić z co trzecią niekorzystna myślą na swój temat. Aż dojdziesz do tego, że podobnie robić będziesz z każdą uświadomioną sobie niekorzystną myślą.
Połącz nawyki
Jeśli nawykowo się zamartwiasz i niezależnie od okoliczności potrafisz znaleźć ku temu powód, zacznij tworzyć pozytywne scenariusze zdarzeń, które mogą mieć miejsce danego dnia. Nie czekaj jednak na pojawienie się kolejnej przerażonej myśli, ale sam wybierz chwilę pozytywnych przewidywań. By łatwiej ci było robić to codziennie, wykorzystaj jeden z korzystnych codziennych nawyków. To może być poranna kawa, mycie zębów, zmywanie naczyń lub cokolwiek innego, co na pewno robisz każdego dnia. W trakcie lub zaraz po jego wykonaniu, przeznacz chwilę na wyobrażenie sobie korzystnego rozwoju zdarzeń. Może to dotyczyć tego, co wydarzy się danego dnia lub w najbliższej przyszłości.
5 minut na nawykowe myślenie
Zaplanuj każdego dnia 5 minut, w czasie których będziesz myślał tylko w wybrany negatywny sposób. Niech ten czas będzie przesiąknięty tego rodzaju myśleniem. By miało to sens, nastaw alarm w telefonie lub zegarku na 5 minut. To czas, w którym nastąpi kumulacja narzekania, samokrytycyzmu, zamartwiania się, czarnowidztwa, czy tego, co w twoim przypadku jest niekorzystnym nawykiem psychicznym. Kiedy tylko alarm zadzwoni, zajmij się czymś innym, co wymagać będzie twojego pełnego skupienia i jak największego zaangażowania. Pamiętaj, że poza tym czasem narzekanie jest zabronione. Gdybyś na początku potrzebował więcej takich pięciominutowych sesji, zrób to. Z czasem jednak zmniejszaj ich ilość, aż przestaną ci być potrzebne.